SAVJET RTCG
Ombudsman RTCG
Podgorica 17.09.2025.
PREDMET: Zapisnik i mišljenje Ombudsmana na prigovor od 23.08.2025. godine koji je uputio NVO Media centar.
Povod za dostavljanje prigovora izostanak informacije u emisiji Dnevnik 2 od 22. avgusta 2025. o premještanju spomenika Pavlu Đurišiću iz crkve u selu Zaostro u manastir Đurđevi stupovi. U prigovor navode da je neobjavljivanje ove informacije suprotno Pravilniku o profesionalnim principima i standardima RTCG, posebno u dijelu koji se odnosi na kredibilitet i potpunost informisanja javnosti.
OPIS PRIMJEDBE
U emisiji Dnevnik 2 TVCG od 22. avgusta 2025. nije objavljena infomacija da je spomenik ratnog zločinca, fašiste, Pavla Đurišića premjšeten iz crkve u selu Zaostro u manastir Đurđevi stupovi. RTCG čiji rad građani finansiraju sa preko 20 miliona eura godišnje nije mogla da provjeri informacije u vezi sa ovim slučajem kod nadležnih organa ili kod Srpske pravoslavne crkve (SPC) kako su to uradili komercijalni mediji koji su tokom dana prenijeli vijest. Neobjavljivanjem ove informacije prekršen je profesionalni standard koji je propisan Pravilnikom o profesionalnim principima i standardima RTCG a koji se odnosi na KREDIBILITET u izvještavanju: “Infomativni programi moraju tačno da prenose događaje, podatke i izjave, omogućavajući gledaocima da sami formiraju stavove. Novinari i urednici su odgovorni ne samo za ono što objave već i za ono što prećute a od interesa je za javnost.” Neobjavljivanjem informacija u vezi sa bitnim činjenicama u vezi sa slučajem koji je iziavao burne rekacije crnogorske javnosti, da se predmet izvršenja krivičnog djela nesmetano premiješta iz jednog u drugi crkveni objekat, prekršeni su profesionalni standardi. Nesumnjivo je od interesa za javnost da dobije sve informacije u vezi sa postupanjem državnih organa u sprovođenju zakonskih propisa. TVCG nije u prethodnim danima postavla pitanja Vrhvnom državnom tužiocu Miloradu Markoviću zašto Osnovno državno tužilaštvo (ODT) Berane ne sprovodi Zakon o krivičnom postupku i nije od sudije za istragu zatražila da se donese eventualno nova odluka o oduzimanju predmeta krivičnog djela, odnosno spomenika Pavlu Đurišiću. Takođe, TVCG nije tražila od ministra Unutrašnjih poslova Danila Šaranovića kao ni od vd. direktora Uprave policije Lazara Šćepanovića informaciju da li je ovaj državni organ sproveo nalog Osnovnog državnog tužilaštva Berane o oduzimanju predmeta krivičnog djela u skladu sa Krivičnim zakonikom i Zakonom o krivičnom postupku. TVCG nije tražila od Osnovnog državnog tužilaštva ni informaciju da li je okrivljeni počinilac krivičnog djela i dalje u pritvoru.
RTCG na žalost nastavlja sa praksom da skriva od javnosti informacije koje nisu po volji menadžmentu i politčkim partijama koje kontrolišu rad javnog medijskog servisa. Ovakvim načinom izvještavanja se pokazuje da je RTCG partijski kontrolisana od strane najuticajnijih političkih grupacija. Uloga RTCG je da traži odgovornost državnih organa u slučajevima kada se očigledno krše zakoni i ne postupa u skladu sa propisanim obavezama. Uloga RTCG je da postavlja pitanja i istarajava u dobijanju odgovora čime treba da doprinese da institucije rade odgovorno svoj posao. RTCG očigledno ne smije da postavlja pitanja državnim organima i svoju ulogu je svela na šturo objavljivanje poluinformacija kako ne bi iritirala političke mentore menadžmenta RTCG.
ODGOVOR UREDNIŠTVA
Poštovani, u odnosu na prigovor Media centra od 23. avgusta 2025. na emisiju Dnevnik 2 koji se emitovao 22. avgusta 2025. navodimo sljedeće:
Televizija Crne Gore je s dužnom pažnjom pratila i izvještavala o događajima koji su se odnosili na postavljanje i uklanjanje spomenika Pavlu Đurišiću. Na dan postavljanja spomenika u Dnevniku 2 smo imali uključenje sa terena uz propratni prilog u kojem smo obuhvatili osude zbog takvog čina, a u kojem smo emitovali reakcije ministarke kulture Tamare Vujović, kao i brojne druge.
I narednog dana kada je organizovano otkrivanje spomenika RTCG je imala uključenje u Dnevniku 2 i emitovala prilog. Tada se desio i napad na fotoreportere Vijesti i Pobjede o čemu smo takođe izvjestili naše gledaoce kao i osude zbog tih dešavanja. U istom Dnevniku je emitovana najava Ministarstva kulture o uklanjanju spomenika Jusufu Čeliću.
Televizija Crne Gore emitovala je priču i o uklanjanju tog spomenika 15. avgusta koji je premje[ten u opštinske prostorije.
26. avgusta u Dnevniku 2 je objavljena informacija da je Osnovno državno tužilaštvo u Beranama formiralo predmet povodom premještanja spomenika Pavlu Đurišiću u konak manastira Đurđevi stupovi. Prvobitnu informaciju o premještanju spomenika nismo mogli da objavimo jer zvaničnu potvrdu nismo mogli dobiti.
U Dnevniku 2 29. avgusta TVCG emitovala je još jedan prilog koji se odnosi na uklonjene spomenike uz poseban osvrt da li Temeljni ugovor može biti smetnja za reagovanje države i uklanjanje spomenika Pavlu Đurišiću.
Sve ovo govori da je RTCG posvetila odgovarajuću pažnju nelegalnim spomenicima u Crnoj Gori, a posebno postavljanju spomenika Pavlu Đurišiću.
Uredništvo TVCG
MIŠLJENJE OMBUDSMANA
Na osnovu prigovora NVO Media centar, izjašnjenja uredništva TVCG, analize emisija Dnevnik 2 od 07.08. do 29.08.2025, ombudsman konstatuje:
Uređivački propust u emisiji Dnevnik 2 od 22.08.2025, jer informacija o premještanju spomenika Pavlu Đurišiću nije saopštena. Ombudsman prihvata i podržava princip uredništva da se informacije moraju potvrditi, međutim, smatra da je urednica emisije od 23.08. (takođe gđa Aleksandra Karadžić) morala pribaviti i emitovati potvrdu informacije, što se nije desilo. U nastavku programskog perioda (26. i 29. avgust), RTCG je emitovala informacije i analize u vezi s premještanjem spomenika, kao i vijest o formiranju predmeta u ODT Berane.
U periodu od 07.08. do 29.08.2025. RTCG je redovno izvještavala o dešavanjima u vezi sa postavljanjem i uklanjanjem spomenika, uključujući izjave nadležnih, političkih lidera, vjerskih predstavnika, analize pravnih aspekata, kao i o incidentima u vezi sa napadima na novinare I fotoreportere.
Analiza informativnih emisija Dnevnik 2
Dnevnik 2 07.08.2025
Emisija početa aktueolnom temom uz detaljan izvještaj uprkos zabrani snimanja
Novinarka Vanja Rakonjac u uključenju uživo predočila najprije informacije o zabrani pristupu i snimanju teme ekipi Dnevnika na privatnom imanju, ukratko iznijela istorijat ranijih najava postavljanja spomenika i informacije o zakonskim procedurama MUP-a i ODT-a i o privodjenu 59-to godisnjeg V.D. i njegovom zadržavanju zbog nezakonitog postavljanja spomenika u Gornjem Zaostru.
U prilogu nakon uključenja izjave i oštre osude:
Ministarka kulture i medija Tamara Vujović o načinu postavljanja spomen obilježja, i sprovođenju procedura inspektorke za kulturna dobra, njenog izlaska na lice mjesta, utvrđivanja stanja i konstatovanje kršenja Zakona o kulturnim dobrima i izdavanje naloga za uklanjanje spomen obilčježja postavljenog mimo Zakona.
Predsjednik Opštine Berane Đole Lutovac o brzom uklanjanju spomenika i osudi ovog čina.
Prenijete osude:
Predsjednik Vlade CG Milojko Spajić
Predsjednik CG Jakov Milatović
Potpredsjednik Vlade i predsjednik BS Ervin Ibrahimović
ODT Berane najava pokretanja predmeta i ponovna vijest o hapšenju V.D.
Informacija
Dnevnik 2 08.08.2025
Emisija početa aktueolnom temom uz detaljan izvještaj uprkos zabrani snimanja
U Uključenju uživo iz Berana novinarka Milica Sekulić prenijela je najprije zvaničnu potvrdu ODT Berane o lišavanju slobode lica DF, da se za jednim licem traga, a od više lica prikupljaju informacije zbog napada na kolege iz Vijesti i Pobjede. Uz nemogućnost dobijanja direktnih informacija o napadu od novinara i fotoreportera Pobjede i Vijesti, prenešene informacije koje su novinari i fotoreporteri podijelili svojim medijima.
Prenešene oštre osude zbog napada na medijske radnike.
Premijer Spajic „ Pojedini religijski velikodostojnici neodgovornim ponašanjem kreirali društveni ambijent u kojem su medijski radnici postali žrtve zbog toga što profesionalno obavljaju svoj posao“.
Osude predsjednika države, političkih partija i ambasade EU u CG uz očekivanja brze i efikasne istrage zbog napade na kolege iz Vijesti i Pobjede takodje prenešene su u uključenju uživo novinarke
U nastavku u prilogu reporterke Milice Kape emitovane:
Izjava Mitropolita Budimljansko-Nikšićki Metodije
Istoričara Filip Kuzman- analiza Temeljnog ugovora člana 7 po kojem policija bez dozvole sveštenstva ne može da pristupe crkvi. Uz pitanje advokata o kršenju hrišćanski vrijednosti. Kuzman na ovu temu dodaje „ Budući da se u crkvi nalazi spomenik čovjeku odgovornom za smrt preko 8000 ljudi, prije svega civila i staraca“.
Izjava predsjednika Opštine Berane Đola Lutovca o upotrebi svih raspoloživih sredstava da uklone spomenik „ Završićemo ovaj posao do kraja i pokazati da je država iznad svih“
Anketa Beranaca uz ugalavnom osude i pozivanje na pomirenje.
Informacija o hapšenju Vujadina Dobrašinovića kojem je određeno zadržavanje do 72 sata.
U završnom uključenju uživo novinarka Sekulić dodala je informacija o angažovanju opštinskih službi i policije u pokušaju uklanjanja spomenika, uz nezvaničnu informaciju da je uklanjanje odgođeno zbog nepotpunog ili nejasnog rješenja izdatog od nadležne inspekcije.
U nastavku istog Dnevnika prenijeta je i izjava ministarke kulture Tamare Vujović o uklanjanju još jednog nezakonito podignutog spomenika Jusufu Čeliću u Gusinju.
Dnevnik 2 09.08.
Emisija početa aktuelnom temom
Saopštene informacije privodjenju i hapšenju lica povezanim sa napadom na novinare i reportere Vijesti i Pobjede. Dodatno prenesene i informacije sa Portala Vijesti o temi i prenošenje saopštenja iz Policije o pružanju asistencije lokalnoj samoupravi i lokalnim službama prilikom uklanjanja spomenika u Gornjem Zaostru.
Dnevnik 2 10.08.
Druga vijest u emisiji
Prenešeno saopštenje Osnovnog suda u Beranama o produženju pritvora do 30 dana Vujadinu Dobrašinoviću uz obrazloženje krivičnog djela koje mu se stavlja na teret. Prenešeni i navodi ODT Berane o analizi i pregledu snimaka dogadjaja uz policijsku identifikaciju lica učesnika događaja.
Dnevnik 2 11.08
Treća vijest u emisiji
O određivanju pritvora Danku Femiću zbog sumnje da je pričinio dva krivična djela, prinuda jer je natjerao foto reportere Vijesti i Pobjede Borisa Pejovica i Steva Vasiljevića da izbrišu fotografije kada je uklanjan spomenik četničkom komandantu i saradniku okupatora Pavlu Đurišiću u Gornjem Zaostru,i da se teriti da je ugrozio sigurnost Borisu Pejoviću. Takodje prenešena je izjava portparolke suda Ane Radunović o razlozima zbog kojih je određen pritvor.
Dnevnik 15.08.
Treća vijest u emisiji
Vijest o poštovanju odluke inspekcije Ministarstva kulture i medija Opštine Gusinje i uklanjanju nelegalno postavljenog spomen obilježja Jusufu Čeliću i uklanjanje spornog natpisa.
U prilogu anketa gradjana o djelovanju nadležnih Opštine Gusinje. Izostanak izjeve predsjednika Opštine Gusinje i opozicije u tom gradu. Reakcija Nacionalnog savjeta Albanaca i Antifašista Cetinja.
Dnevnik 26.08
Peta vijest u emisiji
Objavljena informacije da je Osnovno državno tužilaštvo u Beranama formiralo predmet povodom premještanja spomenika Pavlu Đurišiću u manastir Đurđevi stupovi.
Dnevnik 29.08
Četvrta vijest u emisiji
Još jedna obrada aktuelne teme, uz jasnu porukui advokata da Temeljni ugovor potpisan izmedju Vlade Crne Gore i Srpske pravoslavne crkve ne može biti smetnja reakciji državnih organa u uklanjanju spomenika. Još jedanput naglašeno da je Osnovno državno tužilaštvo u Beranama povodom premještanja spomenika u manastir Đurđevi stupovi formiralo predmet i da je u toku izviđaj. U prilogu istaknut i dio o pojavia transparent protesta protiv uklanjanja spomenika u Gusinju.
ZAKLJUČAK
Ombudsman prihvata prigovor NVO Media centar u dijelu koji se odnosi na izostanak informacije u Dnevniku 2 o premještanju spomenika iz crkve u selu Zaostro u manastir Djurdjevi stupovi i registruje ga kao urednički propust.
U cjelini informativni program RTCG je pružio širok i raznovrstan pregled događaja u vezi sa ovom temom, uz uključivanje stavova više strana i emitovanje informacija o postupanjima nadležnih institucija.
PREPORUKE OMBUDSMANA
Ombudsman poziva uredništvo da nastavi da prati ovaj slučaj, naročito da informiše javnost o radnjama koje preduzima ODT Berane i o toku predmeta vezanih za ovaj dogadjaj.
Ombudsman RTCG
Ivan Ivanović
